Alexandre de Fisterra nas “peceiras de creatividade”

Coincidindo coa exposición “Futillos”, de Xacobe Meléndrez Fassbender, na que o artista fai unha homenaxe o seu inventor, Alexandre de Fisterra, a Biblioteca rédelle tamén a súa homenaxe, cunha mostra sobre o poeta, editor e inventor, entre moitas outras facetas.

imaxe tomada da Wikipedia

imaxe tomada da Wikipedia

ALEXANDRE CAMPOS RAMÍREZ (1917-2007) – Alexandre de Fisterra

Alexandre era fillo dun telegrafista e zapateiro, naceu en Fisterra onde se dí que vivíu de neno, no faro, logo se trasladaría á Coruña coa súa familia e finalmente a Madrid, onde estudaría o bacharelato e traballaría como albanel e nunha imprenta. Tamén aquí coñecería a León Felipe e a Rafael Sánchez Ortega, con quen crearía o periódico Paso a la juventud.

Durante a guerra civil, a consecuencia das feridas nun bombardeo tivo que ser hospitalizado en Montserrart, e sería aí onde idearía o seu grande invento, o futbolín, que realizaría coa axuda dun amigo carpinteiro, Francisco Javier Altuna, e que perfecionaría máis tarde en Ecuador con madeira de caoba. No sería este o seu único invento, ten máis de 50 patentes, entre elas a dun pasador automático de partituras, o basket de mesa e un xogo de afundir barcos.

Republicano, percorreu África, estivo exiliado en París, Ecuador, Guatemala e México. Hai varias anécdotas curiosas de cando estivo no exilio, unha delas conta unha ameaza de bomba feita cunha pastilla de xabrón envolta en papel de alumnio cando o levaban secuestrado os franquistas de regreso a España.

Foi escritor e poeta (Cantos exclavos, versos del buen y mal amor, La década cacada, Poesía en México, Poesía de Galicia…), editor e albacea de León Felipe e editor de moitos poetas españois exiliados en México. Fundador do periódico Paso a la juventud, Revista Ecuador 0º, 0′, 0′′ na que adicaba cada número a poetas dun país diferente. Crea Editorial Finisterre Impresora (revista del centro gallego de México, na que publicou obras de León Felipe, Ernesto Cardenal, Juan Larrea…).Publica Compostela, revista de Galicia.  En 1977 publica unha edición facsímil da revista Galeuzca, que publicaran exiliados galegos, vascos e cataláns na Arxentina no 45.

No libro Cantos rodados: antología poética (Madrid: Libertarias/Prodhuci, 1992), con p´rologo de Andrés Sorel, recóllense os seus poemas. Co seu poema:

Estais ahí, muertos
como sifiséseis a vivir toda lsz vida:
humillados como muertos
sin el orgullo de estar muertos,
sin la alegría de estar vivos
como lo están los muertos:
Sois los vivos.

enlazamos coa exposición do Recuncho de lectura de Xacobe Meléndrez Fassbender.

Bailarín e autor de pezas de ballet. Bailarín na compañía de Celia Gámez e en Francia colaborou co ballet do marqués de Cuevas. No expediente de ingreso na Real Academia Galega figura como argumento ao seu favor a autoría de varias «pezas de ballet inspiradas no noso folklore». Escribíu “Del amor y de la muerte”, con música de Granados. Foi tamén bailarín de claqué

Membro da Real Academia Galega da que foi membro correspondente en México desde 1967. Fundador do Ateneo en México.

Organizou en 1973, no  Bosque de Chapultepec, un grande homenaxe do exilio a León Felipe na que participaron moitos intelectuais como Celso Emilio Ferreiro, Ramón Xirau, Francisco Giner de los Ríos, Juan Marichal, José Miguel Ullán, Ramón Chao..  alí quedou a escultura a León Felipe que aún se encuentra en el Bosque de Chapultepec.

Estaba casado coa cantante lírica María Herrero.

A súa vocación frustrada: arquitecto

Referencias:

    • A productora catalana Tratart Produccions realizou documental Tras el Futbolín. Un documental dirigido por Bep Moll y distribuido por Motion Pictures S.A.. Nelal Alexandre de Fisterra narra a súa vida e como creou o futbolín.

Artigos escritos por el

Finisterre, A. (1992). Juan larrea, león felipe y el cincuentenario de cuadernos americanos. Cuadernos Hispanoamericanos, (501), 89-100.

Finisterre, A. (1997). Lipchitz y lo hispano. Raíces: Revista Judía De Cultura, (30), 25-27.

Finisterre, A. (2002). León felipe. Cuadernos Hispanoamericanos, (625), 265-270.

Finisterre, A. (2006). Homenaje a la república española. FerrolAnálisis: Revista De Pensamiento y Cultura, (21), 205-211.